Katarakt nedir?
Gözünüzün içinde, fotoğraf makinesinin objektifi gibi ışığı odaklayan doğal bir lens (mercek) bulunur. Yaş ilerledikçe bu lens yavaş yavaş saydamlığını yitirir ve bulanıklaşır. Bu bulanıklaşmaya denir. Katarakt, halk arasında sanıldığı gibi gözün üzerinde oluşan bir perde ya da bir tümör değildir; lensin kendi içinde meydana gelen bir değişikliktir ve yeterince uzun yaşayan hemen herkeste gelişir.
Bulanıklaşan lens, göz bebeğinin hemen arkasında yer alır. İncelemek için sürükleyin.
3D model: NIH 3D / HuBMAP Human Reference Atlas (3DPX-020963), CC BY 4.0
Hangi yakınmalara yol açar?
- Sisli, soluk ya da kirli bir camın ardından bakıyormuş gibi görme
- Araç farlarında ve güneş ışığında kamaşma, geceleri ışıkların çevresinde halkalar
- Renklerin soluk ya da sarımsı görünmesi
- Gözlük numarasının sık sık değişmesi ve yeni gözlükle de bir türlü net görememe
Canlandırılan görüntü: Normal görme. Saydam, sağlıklı bir lensle görüntü kabaca böyledir.
Saydam, sağlıklı bir lensle görüntü kabaca böyledir.
Kataraktın görmeyi nasıl etkileyebileceğini gösteren yaklaşık bir canlandırma. Her hasta bunu farklı yaşar.
Ameliyat ne zaman önerilir?
Kataraktın “olgunlaşmasını” beklemek gerekmez. Bulanıklık günlük yaşamınızı kısıtlamaya başladığında, yani okurken, araç kullanırken, yüzleri tanırken ya da işinizi güvenle yaparken zorlanmaya başladığınızda ameliyat önerilir. Ameliyatın zamanına, gözlerinizin durumunu ve ihtiyaçlarınızı göz önünde bulundurarak birlikte karar veririz.
Ameliyatta neler yapılır?
Günümüzde katarakt ameliyatı genellikle yalnızca uyuşturucu damlalarla yapılır, bir saatten çok daha kısa sürer ve hastanede yatmanızı gerektirmez. Birkaç milimetrelik küçük bir kesiden girilerek bulanık lens ultrason enerjisiyle parçalanır (bu yönteme denir) ve gözden alınır. Yerine, ömür boyu gözünüzde kalacak saydam bir yapay lens, yani yerleştirilir.
Uygun hastalarda ameliyatın bazı aşamaları (kesilerin açılması, lens kapsülünde dairesel açıklık oluşturulması ve sert lensin yumuşatılması gibi) femtosaniye lazerle yapılabilir. Lazer destekli bu yöntem bazı gözlerde ek bir hassasiyet sağlar; sizin gözünüzde gerçek bir yarar sağlayıp sağlamayacağını birlikte değerlendiririz.
Göz içi lensi seçimi
- : Tek bir uzaklıkta, genellikle uzakta net görme sağlar. Büyük olasılıkla okumak için yine gözlüğe ihtiyacınız olur.
- : Korneanın eğimindeki düzensizlikten kaynaklanan da düzeltir.
- ya da trifokal lens: Uzak, ara ve yakın mesafede görme sağlayarak gözlüğe bağımlılığı azaltmak üzere tasarlanmıştır. Bazı kişiler geceleri ışıkların çevresinde halkalar ya da kamaşma fark edebilir; ayrıca bu lensler her göz için uygun değildir.
Ameliyat sonrası iyileşme
Çoğu hasta birkaç gün içinde daha net görmeye başlar. Birkaç hafta boyunca göz damlası kullanmanız gerekir; ilk dönemde gözünüzü ovuşturmamalı ve ağır zorlanmalardan kaçınmalısınız. Kontrol muayeneleri, iyileşmenin olması gerektiği gibi ilerlediğini görmemizi sağlar. Enfeksiyon gibi ciddi komplikasyonlar seyrektir. Aylar ya da yıllar sonra lensin arkasındaki zar bulanıklaşırsa, poliklinikte yapılan kısa ve ağrısız bir lazer işlemiyle birkaç dakikada yeniden net görme sağlanır. Katarakt ameliyatı tıptaki en başarılı ameliyatlardan biridir ve çoğu hastaya yalnızca daha net bir görme değil, daha aydınlık ve daha rahat günler de kazandırır.
Önemli noktalar
- Katarakt, gözün doğal lensinin bulanıklaşmasıdır; gözün üzerinde bir perde ya da tümör değildir ve yeterince uzun yaşayan hemen herkeste gelişir.
- Bulanıklık günlük yaşamınızı kısıtlamaya başladığında ameliyat önerilir; kataraktın “olgunlaşmasını” beklemeye gerek yoktur.
- Ameliyat uyuşturucu damlalarla yapılır, bir saatten çok daha kısa sürer ve bulanık lensin yerine ömür boyu kalacak saydam bir yapay lens yerleştirilir.
- Monofokal, torik ve multifokal lensler farklı gözlere ve yaşam biçimlerine uygundur; seçimi birlikte yaparız.
- Çoğu hasta birkaç gün içinde daha net görür; katarakt ameliyatı tıptaki en başarılı ameliyatlardan biridir.
Bu bilgilerin sizin için geçerli olup olmadığına ancak muayene sonrasında karar verilebilir.